Φιλολογικό Μνημόσυνο Δημητρίου Φραγκόπουλου - Ομιλία κ. Διαμαντή Κομβόπουλου

Φιλολογικό Μνημόσυνο Δημητρίου Φραγκόπουλου - Ομιλία κ. Διαμαντή Κομβόπουλου

Παναγιότατε Πάτερ και Δέσποτα, Σεβασμιότατοι, Εξοχότατε Πρέσβη της Ελλάδος,  Αγαπητή οικογένεια του εκλιπόντος, εκλεκτοί προσκεκλημένοι, σας καλωσορίζω κι εγώ με τη σειρά μου.

Πρώτα απ’ όλα να απευθύνω τους χαιρετισμούς του Διευθυντή μου κυρίου Γιάννη Δεμιρτζόγλουκαι να εκφράσω την ευγνωμοσύνη του απέναντι στο Δάσκαλό μας, καθώς ο ίδιος απουσιάζει στη Θεσσαλονίκη, για τις περιοδικές ιατρικές του εξετάσεις. Έπειτα να εκτελέσω την επιθυμία του, απαγγέλλοντας το ποίημα του κυρίου Δημήτρη Δεμιρτζή, ο οποίος υπήρξε για ένα χρόνο μαθητής του αειμνήστου:

ΕΙΣ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟΝ ΑΙΩΝΙΟΝ

(Στον αλήστου μνήμης Δάσκαλό μας, Δημήτριο Φραγκόπουλο)

Στην κρουσταλλένια την πηγή τις γνώσεις ξεδιψούσες.

Τ’ανέμου τα μηνύματα αποκωδικοποιούσες.

Χάραζες την πορεία σου αντίθετα στο ρέμα,

χύνοντας, όταν έπρεπε, και της ψυχής το αίμα.

Κολώνα, ήσουν δωρική στου πνεύματος το Ναό μας

κρατώντας τον ανέπαφο στου γένους το σεισμό μας.

Του φόβου οι εχθρικές ορδές συχνά πολιορκήσαν

τ’απόρθητο το κάστρο σου, μα άπραγες γυρίσαν.

Για όσους δρόμο ψάχνανε φως ήσουν στο σκοτάδι

και όδευες πάντα μπροστά στ’ανθρώπινο κοπάδι.

Μεσ’ στη ψυχή μας ήθελες ψήγματα χρυσού να’βρεις

ψάχνοντας στα κατάβαθα της λάσπης μας της μαύρης.

Και, όταν τ’ανακάλυπτες, τα έφερνες μπροστά μας,

Για τα ψηλά ν’ανοίξουνετ’αδύναμα φτερά μας.

Το λάβαρό σου μ’ένδειξη το γένος και τη θρησκεία

παρέδωσες στη νέα γενιά. Μια λαμπαδηφορία

ατέλειωτη, με τους πυρσούς να είναι αναμμένοι

απ’τον δικό σου, που έσβησε, μα ζωντανός θα μένει.

Τα μάτια σου καθρέφτιζαν την άνοιξη της ψυχής σου,

γιατί παρέμεινες παιδί σε όλη τη ζωή σου.

Ακόμη και τον πόνο σου, είχες το μεγαλείο,

να πνίξεις μεσ’στο γέλιο σου και σ’ένα σου αστείο.

Κάποιος ανεμοστρόβιλος κύρτωσε το κορμί σου,

μα πάντα χώραγε σ’αυτό ο κέδρος της ψυχής σου!

                                                                                Δημήτρης Δεμιρτζής

Οι στίχοι πολύ ωραία σκιαγραφούν το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία του Δασκάλου μας, για τον οποίο μού είναι δύσκολο απόψε να εκφραστώ, καθώς υπήρξα μαθητής του, τον έζησα, και τώρα είμαι επιφορτισμένος με το καθήκον να μιλήσω στη μνήμη του, εκπροσωπώντας μάλιστα τη ζωγραφειώτικη οικογένεια. Μου είναι δύσκολο επίσης να μιλήσω και για ένα ακόμη λόγο, καθώς ήδη οι προηγούμενοι ομιλητές αναφέρθηκαν στην προσφορά του, τους αγώνες και τη δράση του. Επομένως δε θα ήθελα να σας κουράσω επαναλαμβάνοντας επαίνους, αν και του αξίζουν πολλοί περισσότεροι. 

Θα κρατηθώ λοιπόν από δύο φράσεις που διατυπώθηκαν από τους προλαλήσαντες: από αυτήν του Αγίου Δέρκων,ο οποίος ανέφερε ότι «ο Δημήτρης Φραγκόπουλος δεν υπήρξε παρελθοντολόγος, αλλά άνθρωπος της δράσης» και από αυτήν του καθηγητή μου κυρίου Παριζιάνου, «ἀνδρῶνἀγαθῶνἔργῳγενομένωνἔργῳκαὶδηλοῦσθαιτὰςτιμάς». Πιστεύω λοιπόν και εγώ ότι είναι μάταιο να μιλάμε για το παρελθόν, αλλά ότι πρέπει να δίνουμε βάση στο παρόν και το μέλλον, καθώς το «χθες» λαμβάνει αξία όταν υπάρχει το «σήμερα» και το «αύριο». Επίσης πεποίθησή μου είναι ότι πρέπει να τιμούμε τους ευεργέτες με έργα, διότι η συνέχεια είναι αυτή που δίνει αξία στο έργο τους. Και το Ζωγράφειο συνεχίζει να υπάρχει λαμπρό και μεγαλουργεί.

Όλοι μνημονεύουμε τον Δάσκαλό μας για τις ανακαινίσεις και τα μεγάλα έργα που προσέφερε στη Σχολή μας. Πράγματι ήταν εκείνος, στην εποχή του οποίου διευρύνθηκε ο αύλειος χώρος, διαμορφώθηκε η αίθουσα τελετών που φέρει και το όνομά του, τοποθετήθηκε κεντρική θέρμανση και προστέθηκε όροφος για τη στέγαση χώρων, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες των μαθητών, ο αριθμός των οποίων είχε φθάσει τους 720!Ο Φραγκόπουλος λοιπόν ήταν ο άνθρωπος που έζησε και την ακμή, αλλά και τη μεγάλη διαρροή, καθώς μετά το ’64 πέφτει κατακόρυφα ο αριθμός των μαθητών μας. 

Αποφοίτησα από το Ζωγράφειοτο 1990. Εκείνη την εποχή χρόνο με το χρόνο μειωνόταν ο αριθμός των μαθητών. Όπως όλοι, έτσι κι εμείς οι νέοι απόφοιτοι, θεωρούσαμε ότι είμαστε οι τυχεροί μιας σχετικά καλής εποχής και ότι σε λίγα χρόνια θα επέλθει το τέλος. Πέρασε μια εικοσαετία από τότε που αποφοίτησα, και στην επιστροφή μου είδα ότι διαψευστήκαμε όλοι. Το σχολείο που αντίκρισα δεν παρουσίαζε καθόλου εικόνα παρακμής, αλλά αντιθέτως έλαμπε και μεγαλουργούσε. Είδα ένα πλήρως ανακαινισμένο και εξωραϊσμένο κτήριο, με αλλαγμένα πορτοπαράθυρα, ανανεωμένη επίπλωση, ανανεωμένη υλικοτεχνική υποδομή, με γεννήτρια, με ανελκυστήρα, να αναγράφεται το ΖΩΓΡΑΦΕΙΟ στην είσοδό του, να κυματίζει το λάβαρό του και να το ονομάζουν «το αστέρι του Πέρα». 

Εκτός όμως από την εξωτερική του εμφάνιση, το Ζωγράφειο εντυπωσιάζει και με τη δράση του. Οι απόφοιτοί μας στο σύνολό τους απορροφούνται από τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Οι μαθητές μας λαμβάνουν μέρος σε διεθνή συνέδρια και συναγωνίζονται μαθητές των καλύτερων σχολείων του εξωτερικού. Η Σχολή μας διοργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις και διεθνή συνέδρια, τα οποία ξεχωρίζουν για την ποιότητά τους, όπως εκφράζουν όσοι τα παρακολουθούν. Πριν λίγο καιρό συμμετείχαμε σε συνέδριο που οργανώθηκε στην Ιταλία, με θέμα τον ελληνορωμαϊκό πολιτισμό. Επισκεφθήκαμε τη Ρώμη, τη Νάπολη και την Πομπηία.  Πέρσι πήραμε μέρος σε συνέδριο του Κολλεγίου Αθηνών-Ψυχικού, με θέμα τον Αριστοτέλη και πρόσφατα διακριθήκαμε με τη συμμετοχή μας στην προσομοίωση του ΟΗΕ, η οποία διοργανώθηκε στις Σχολές Μαντουλίδη. Υπεύθυνη καθηγήτρια της ομάδας μας ήταν η κυρία Μαγδαληνή Τσοκώνα, η κόρη του εκλιπόντος, και βραβεύτηκε πολίτισσα μαθήτριά μας, για τον τρόπο με τον οποίο εκφράστηκε σε ρόλο βουλευτή. Και σ’ αυτό το σημείο δικαιώνεται ο ποιητής που λέει:

«Tου ανδρειωμένου ο θάνατος δίνει ζωή στη νιότη»!

Όλα αυτά κατορθώθηκαν με ένα σύνθημα:

«Kαι οι λίγοι μπορούν, και οι λίγοι αξίζουν τα καλύτερα»!

Αυτό το σύνθημα διατυπώθηκε από τον νέο Διευθυντή του Ζωγραφείου, τον κύριο Γιάννη Δεμιρτζόγλου. Με αυτό το σύνθημα προχωρήσαμε και συνεχίζουμε να προχωρούμε.Κατ’ αυτόν τον τρόπο δικαιώνεται και ο Δάσκαλός μας, ο οποίος στις συνεντεύξεις του, όταν τον ρωτούσαν «εσείς πώς και δε φύγατε, πώς και μείνατε;», εκείνος απαντούσε «πού να πάω, γιατί να εγκαταλείψω την κληρονομιά των προγόνων μου;». Να λοιπόν που το έργο των νεοτέρων δικαίωσε τους κόπους και τους αγώνες του. Αναγνωρίστε το λοιπόν! Ας το αναγνωρίσουμε όλοι! Και αναγνώριση σημαίνει να στέλνουμε τα παιδιά μας στα δικά μας εκπαιδευτήρια, διότι στο κάτω κάτω, αν το ψάξετε, θα διαπιστώσετε ότι όσοι έστειλαν τα παιδιά τους σε ξένα εκπαιδευτήρια, δεν είχαν καλύτερα αποτελέσματα. Ας αγαπήσουμε επιτέλους όσα μας ανήκουν και ας τα στηρίξουμε!

Θα σας πω όμως και μια ιστορία. Κάποτε λέει ο Κροίσος κάλεσε τον Σόλωνα στο βασίλειό του. Ο Κροίσος, αφού του έκανε μια επίδειξη του πλούτου και της δόξας του, ρώτησε τον Σόλωνα ποιος κατά τη γνώμη του είναι ο ευτυχέστερος άνθρωπος. Ο Σόλων λοιπόν απάντησε ότι, κατά τη γνώμη του, ο ευτυχέστερος θα πρέπει να ήταν ο Τέλλος, ο βασιλιάς των Αθηνών. Ο Τέλλος είχε διοικήσει δίκαια, είχε εκτιμηθεί τόσο εν ζωή, όσο και μετά θάνατον από το λαό του. Τότε ο Κροίσος, με την ελπίδα ότι τουλάχιστον θα κατακτήσει τη δεύτερη θέση, ξαναρώτησε ποιος να ‘ναι άραγε μετά τον Τέλλο. Τούτη τη φορά ο Σόλων ανέφερε τον Κλέοβη και τον Βίτωνα. Τα δυο αδέλφια, τα οποία όταν βρέθηκαν νεκρά τα λευκά βόδια που θα οδηγούσαν στο ναό της Ήρας την άμαξα της μητέρας τους Κυδίππης, ανέλαβαν οι ίδιοι το καθήκον αυτό. Η Κυδίππηαφού ηγήθηκε της θυσίας, στη συνέχεια ευχήθηκεό,τι καλύτερο για τα παιδιά της. Το δώρο της Ήρας ήταν ο αιώνιος ύπνος. 

Ας αναρωτηθούμε τώρα αν ο Δάσκαλός μας μπορεί να θεωρηθεί ευτυχισμένος. Η γνώμη μου είναι ότι πρέπει να κατατάσσεται μεταξύ των ευτυχέστερων, καθώς έφτιαξε μια μεγάλη οικογένεια, εκτιμήθηκε για τις υπηρεσίες του και εν ζωή και μετά θάνατον. Κοιμήθηκε ομολογώντας την ύστατη ώρα ότι χόρτασε τη ζωή και ότι δεν έχει κανένα παράπονο. Και το σημαντικότερο, οι κόποι του δεν πήγαν χαμένοι. Το ίδρυμα με το οποίο ταύτισε το όνομά του συνεχίζει να υπάρχει και να μεγαλουργεί.

Χρόνια σας πολλά και αιωνία του η μνήμη!

                                                                    Κων/πολη, 19 Δεκεμβρίου 2017