«Ο ΔΙΑΒΟΗΤΟΣ ΠΑΠΑ – ΕΥΘΥΜ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΤ’ ΑΥΤΟΝ. Ένας εφιάλτης της ρωμιοσύνης». Μητροπολίτου Μύρων Δρος Χρυσοστόμου Καλαϊτζή

Ο χρόνος φέρνει λήθη, αλλά μπορεί και να δυναμώνει τη μνήμη όταν η επαφή με την ιστορία ξυπνά αναμνήσεις και συναισθήματα που βρίσκονται θαμμένα μέσα μας. Τα συναισθήματα αυτά αισθάνθηκα όταν διάβασα το βιβλίο του Μητροπολίτη Μύρων κ. Χρυσοστόμου Καλαϊτζή σχετικά με το περιβόητο και οδυνηρό για μας Παπαευθυμιακό πρόβλημα.

«Ερευνώντας ένα εκκλησιαστικό ζήτημα υπέρμετρα φορτωμένο συναισθηματικά, αλλά και επιβαρυμένο πατριωτικά, δεν επιδιώκω να απονευρώσω την μέχρι τις μέρες μας ιστορία, παρά μόνο υπακούοντας  στην παρόρμηση, που από καιρό με διακατέχει, να εκφράσω την άποψη μου στο θέμα, με τη βοήθεια των Πατριαρχικών Κωδίκων και άλλου αρχειακού υλικού σχετικού με ένα θέμα έντονα διαφιλονικούμενο από την Ελληνική ιστορία του 20ου αιώνα» αναφέρει ο συγγράψας, στο εξώφυλλο του βιβλίου.

Το θέμα ξεκινάει συγχρόνως με τις συζητήσεις για την ανταλλαγή και τη Συνθήκη της Λοζάννης, όπου ο Βενιζέλος είχε συμφωνήσει με τον Ισμέτ και δήλωνε ότι η Ελλάδα αποδεχόταν «την παραμονή   των 50.000 Τουρκόφωνων Ορθοδόξων στην Ανατολή». Όμως τελικά η πρόταση δεν υλοποιήθηκε. 

Εκτός των Πατριαρχικών Κωδίκων η κυριότερη πηγή στην έρευνα του συγγραφέα υπήρξε ο ημερήσιος τύπος της εποχής και δη η εφημερίδα «Τα Ημερήσια Νέα», η οποία έδιδε λεπτομερειακά τα νέα περί του προβλήματος. 

Το βιβλίο αναφέρεται στο θέμα διαχρονικά και δίδει όλες τις λεπτομέρειες κυρίως από τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν εντός του Πατριαρχείου και το ταλαιπώρησαν, συγχρόνως βέβαια και την ομογένεια.  

Τελικά προς τη λήξη του βιβλίου λεπτομερώς αναφέρονται τα  γεγονότα για την κατάληψη των Ι. Ναών του Γαλατά η Παναγία Καφατιανή (προσαρτημένη στην Μ.Γ. Σχολή), ο Ι. Ναός Σωτήρος Χριστού, ο Άγιος Νικόλαος (προσαρτημένος στο Νοσοκομείο Βαλουκλή) και ο Άγιος Ιωάννης των Χίων. Η κατάσταση αυτή συνεχίζει δυστυχώς μέχρι και σήμερα. 

Το θέμα ήρθε στη δημοσιότητα περίπου προ 6 ετών όταν συνελήφθη η εγγονή του Παπα- Ευθύμ με την περίφημη υπόθεση Εργκενεκόν και φυλακίστηκε. 

Μια προσωπική εμπειρία πρέπει να την αναφέρω για να αποδώσουμε «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι». Ο αείμνηστος πεθερός μου  καταγόμενος από τον Άγιο Κωνσταντίνο Καισαρείας (Αϊ – ΚΟΣΤΕΝ σημερινό ΝΤΕΒΕΛΗ) τουρκόφωνο χωριό, παρόλο που δεν αγαπούσε τον Παπα Ευθύμ για όσα κακώς έπραξε,   μας έλεγε όμως, ότι τους έσωσε από σφαγή. Κατά πόσο αυτή η σκέψη μπορεί να τεκμηριωθεί δεν το γνωρίζω. 

Το βιβλίο μας δίνει μια πλήρη εικόνα για αυτή την υπόθεση, η οποία και σήμερα ταλαιπωρεί την ομογένεια και την Κοινότητα Γαλατά, της οποίας υφαρπάχτηκε όλη σχεδόν η ακίνητη περιουσία. 

Το βιβλίο εκδόθηκε με τη φροντίδα των Εκδόσεων ΙΣΤΟΣ για λογαριασμό της Ι. Μητροπόλεως Μύρων, το επιμελήθηκε ο Σωτήρης Θεοχάρης και  το σχεδίασε ο Φοίβος Νομικός. 

Συγχαίρουμε και ευχαριστούμε τον Σεβαστό φίλο Μητροπ. Μύρων κ. Χρυσόστομο  για την παρούσα έκδοση αλλά και γενικά για το πλούσιο και γόνιμο συγγραφικό του έργο.

Toy Αντ. Στεφ. Παριζιάνου